Leren zichtbaar maken met de kennis over hoe wij leren

Wat de wetenschap ons leert over effectief leren

Waarom lijkt leren soms moeiteloos te verlopen, terwijl we op andere momenten het gevoel hebben dat niets blijft hangen? Welke strategieën helpen mensen echt om nieuwe kennis en vaardigheden op te bouwen? En wat zegt de wetenschap over de manier waarop ons brein informatie verwerkt?

In Leren zichtbaar maken met de kennis over hoe wij leren slaan John Hattie en Gregory Yates een brug tussen onderwijs, psychologie en cognitieve wetenschap. Het boek bouwt voort op Hatties wereldberoemde werk rond Visible Learning en combineert dit met inzichten uit onderzoek naar geheugen, motivatie, aandacht, expertise en kennisverwerving.

Niet alleen wat werkt, maar ook waarom het werkt

Veel onderwijsboeken beschrijven effectieve technieken. Dit boek gaat een stap verder en onderzoekt waarom bepaalde aanpakken werken.

De auteurs vertrekken vanuit fundamentele vragen zoals:

• Hoe ontstaat leren?
• Hoe werkt het geheugen?
• Waarom vergeten we dingen?
• Wat is de rol van motivatie?
• Hoe ontwikkelen mensen expertise?
• Waarom hebben sommige instructiemethoden meer effect dan andere?

Door deze vragen te beantwoorden ontstaat een diepgaand inzicht in het leerproces zelf.

Leren is meer dan informatie opnemen

Een van de belangrijkste boodschappen van het boek is dat leren niet hetzelfde is als informatie ontvangen.

Echt leren vraagt:

• actieve verwerking;
• betekenis geven aan informatie;
• het leggen van verbanden;
• feedback;
• doelgericht oefenen;
• reflectie op het eigen leerproces.

Dit sluit sterk aan bij onze visie binnen Gromicoach. Kennis verwerven is belangrijk, maar nog belangrijker is het begrijpen van hoe je leert. Wie inzicht krijgt in zijn eigen leerproces, ontwikkelt vaardigheden waar hij een leven lang voordeel uit haalt.

De link met hoogbegaafdheid

Voor cognitief sterke en hoogbegaafde kinderen is dit boek bijzonder relevant.

Veel van deze kinderen leren in hun eerste schooljaren snel en met weinig inspanning. Daardoor ontwikkelen ze soms minder bewustzijn over hun eigen leerproces. Ze weten hoe ze tot een antwoord komen, maar niet altijd hoe ze leren wanneer iets moeilijk wordt.

Wanneer de leerstof later uitdagender wordt, kunnen vragen ontstaan zoals:

• Hoe studeer ik eigenlijk?
• Wat doe ik wanneer iets niet onmiddellijk lukt?
• Hoe onthoud ik grote hoeveelheden informatie?
• Hoe pak ik complexe taken aan?

De inzichten uit dit boek helpen precies bij die overgang van “het vanzelf kunnen” naar “bewust leren”. Dat maakt het bijzonder waardevol voor zowel leerlingen als begeleiders.

Drie belangrijke bouwstenen

Het boek is opgebouwd rond drie grote thema’s:

1. Leren in de klas

Hoe beïnvloeden leraren, lessen en de leeromgeving het leren van leerlingen?

Hier wordt gekeken naar de impact van instructie, interactie, verwachtingen en feedback. De auteurs onderzoeken hoe onderwijs zo kan worden vormgegeven dat leren daadwerkelijk zichtbaar wordt.

2. De basis van leren

Dit deel behandelt de cognitieve bouwstenen van kennisverwerving.

Onderwerpen zoals:

• geheugen;
• automatisering;
• cognitieve belasting;
• leerstrategieën;
• kennisopbouw;
• expertiseontwikkeling

komen uitgebreid aan bod.

3. Ken jezelf

Leren is niet alleen een cognitief proces. Ook zelfvertrouwen, motivatie en zelfkennis spelen een belangrijke rol.

De auteurs besteden daarom aandacht aan:

• overtuigingen over leren;
• motivatie;
• verwachtingen;
• zelfregulatie;
• reflectie op het eigen functioneren.

Waarom dit boek in onze bibliotheek staat

Bij Gromicoach zijn we ervan overtuigd dat inzicht in leren minstens even belangrijk is als kennis van hoogbegaafdheid.

Veel van onze trajecten rond onderpresteren, motivatie, perfectionisme en leren leren vertrekken vanuit dezelfde vraag:

“Begrijpt dit kind eigenlijk hoe leren werkt?”

Dit boek biedt een wetenschappelijk onderbouwd antwoord op die vraag en helpt ouders, leerkrachten, coaches en leerlingen om leren beter te begrijpen.

De inzichten sluiten bovendien mooi aan bij andere boeken uit onze bibliotheek rond groeimindset, motivatie, de leerkuil, onderpresteren en cognitieve talentontwikkeling.

Voor wie?

Dit boek is een aanrader voor:

• leerkrachten;
• zorgcoördinatoren;
• leerlingbegeleiders;
• coaches;
• ouders van cognitief sterke kinderen;
• studenten;
• iedereen die geïnteresseerd is in de wetenschap achter leren.

Wie wil begrijpen hoe mensen leren, vindt in dit boek geen verzameling tips, maar een stevig wetenschappelijk fundament waarop duurzaam leren en talentontwikkeling kunnen worden gebouwd.